Bescherming van Sint Petersburg tegen het water

NBM St PetersburgVan 28 september t/m 12 april 2014 wordt in het Nationaal Baggermuseum een tentoonstelling gehouden “Bescherming van St. Petersburg tegen het water”. Sinds de stichting van de St Petersburg door Tsaar Peter de Grote aan de Neva rivier in 1703 is de stad geteisterd door  meer dan 300 overstromingen. Deze vinden hun oorsprong in de Finse Golf en worden veroorzaakt door westerstormen en grote atmosferische drukverschillen in de Oostzee. Deze overstromingen, die ten gevolge van de klimaatverandering in intensiteit toenemen, veroorzaken veel schade aan de stad. Daarom is in 1980 de bouw gestart van een verdediging tegen het hoge water. Deze stormvloedkering bestaat uit een aantal dijksecties met een gezamenlijke lengte van zo’n 25 km, een zestal batterijen van uitwateringssluizen en een tweetal afsluitbare doorgangen voor de scheepvaart. Een en ander is te vergelijken met een combinatie van de Afsluitdijk, de Haringvlietsluizen, de Hartelkering en de Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg. Een zesbaans weg over deze dam met een brug en een tunnel ter plaatse van de scheepvaartdoorgangen maakt deel uit van de ringweg van St. Petersburg.

Toen ongeveer tweederde van de werken gereed was, is de bouw in 1987 stilgelegd vanwege zorgen rond de waterkwaliteit van de Neva baai. Later onderzoek, waarbij Nederland betrokken is geweest, heeft aangetoond dat de zorgen op zich wel terecht waren, maar niet in verband dienden te worden gebracht met de bouw van de dam. Uit een in 2002 door het Nederlandse NEDECO uitgevoerde haalbaarheidsonderzoek volgde de aanbeveling om de dam af te bouwen. Deze studie vormde de basis voor een lenings-overeenkomst tussen de Europese Ontwikkelingsbank en Rusland. Nederlandse ingenieurs-bureau’s hebben vervolgens een groot aandeel gehad in het herziene ontwerp, het projectmanagement en de supervisie van de uitvoering.

Boskalis heeft na de hervatting van de bouw in 2005 drie contracten uitgevoerd. Het eerste werk bestond uit  het baggeren van een nieuwe toegangsgeul naar de haven van St. Petersburg, waarbij grote hoeveelheden munitie van het beleg van St Petersburg in de Tweede Wereldoorlog moesten worden opgeruimd. Ter plekke van de toekomstige tunnel is een grondverbeteringswerk uitgevoerd, dat bestond uit het verwijderen van de ongeschikte ondergrond en het aanbrengen van zand. Het laatste contract, de sluiting van de dam, begon in 2007. Op 22 november 2008 werd het sluitingsgat gedicht en kon begonnen worden met de aanleg van de bouwput voor het zuidelijk toerit van de tunnel.

In 2010 waren de werken zover gevorderd dat de deuren gesloten konden worden en de stad tegen overstroming beschermd kon worden.  Van 26-28 december 2011 zijn alle deuren tweemaal ruim 12 uur gesloten en is een voorspeld hoog water van 2,81 cm (de hoogste sinds de afgelopen 50 jaar) en daarmee zeer zware schade, voorkomen.

Nederland heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de bescherming van St Petersburg tegen het water. Reden waarom het museum in het Nederland-Rusland jaar dit belangrijke waterbouwkundige werk als onderwerp heeft gekozen. De tentoonstelling geeft een overzicht van de uitvoering van de verschillende onderdelen van deze kering, waarbij een maquette van de dam centraal staat. Uiteraard worden de uitgevoerde baggerwerkzaamheden en de werkomstandigheden uitgebreid belicht. Bij de totstandkoming van deze tentoonstelling heeft Boskalis een centrale rol gespeeld.

St Petersburg is door de Stichting Nederland Maritiem Land en de Topsector Water aangewezen als Maritime Hotspot. Reden waarom in deze tentoonstelling ook aandacht wordt besteed aan andere, door Nederlandse bedrijven uitgevoerde werken, zoals de landaanwinning voor een nieuwe cruise terminal door Van Oord. De tentoonstelling zal tussentijds worden geactualiseerd. De voortgang van het recent aan Boskalis gegunde project van de bouw van een nieuwe haven aan de zuidkust van de Finse Golf bij Bronka  (bij de zuidelijke damaansluiting) zal bijvoorbeeld worden gevolgd.